Тып дзяржаўнага ўладкавання, які прэтэндуе на ўвасабленне «трансцэндэнтнага парадку» і аб’ядноўвае разнастайныя этнічныя і культурныя групы пад адзінай уладай. Гістарычна імперыі (напрыклад, Габсбургаў або ВКЛ) часта выступалі «інкубатарамі» нацый.
Гласарый
Імперыя
Простае тлумачэнне
Імперыя — гэта палітычны арганізм, які аб’ядноўвае розныя народы, тэрыторыі і мовы пад уладай аднаго цэнтра. Яна заўсёды стварае іерархію: нехта — «ядро», нехта — «правінцыя», нехта — «ускраіна».
Імперыя жыве не толькі сілай, але і культурай: праз мову, школу, карту, літаратурны канон яна робіць сваю перспектыву «нармальнай».
Беларускі прыклад
Беларусь пабывала ўнутры трох мадэрных імперыяў: Расійскай, СССР і (часткова) Рэчы Паспалітай. Кожная пакінула свой слой: ад «Северо-Западного края» да «братэрскіх народаў» — кожны раз з тым жа падзелам на «свайго» і «малодшага».
Чаму гэта важна
Убачыць Беларусь як аб’ект імперскіх практык — не самавіна, а аналітычны ход. Ён дазваляе заўважыць, як катэгорыі тыпу «рэгіён» ці «постсавецкая прастора» зноў ставяць нас на перыферыю, ад якой нехта іншы выводзіць карту.
Крыніцы
- Kappeler, A. (2001). The Russian Empire: A Multiethnic History.
- Сьнігір, В. (2020). Беларусь у імперскіх карцінах свету. // arche.by