Комплекс канкрэтных захадаў па ліквідацыі розных формаў, сімвалаў, практык і наратываў каланіяльнага (імперскага) панавання. Гэта працэс выхаду са свядомасці альбо фізічнай прасторы знакаў і маркераў імперыі.
Гласарый
Дэкаланізацыя
Dekałanizacyja
Простае тлумачэнне
Дэкаланізацыя — гэта не толькі палітычнае вызваленне ад імперыі. Гэта доўгая праца над тым, як мы думаем, якія веды лічым «праўдзівымі», якія формы культуры — «высокімі», а якія — «правінцыйнымі».
Яна ідзе на трох узроўнях: палітычным (інстытуты), эпістэмічным (веды і катэгорыі) і псіхалагічным (як мы бачым саміх сябе).
Беларускі прыклад
Для Беларусі дэкаланізацыя азначае, між іншым, перагляд савецкага наратыву пра «Вялікую Айчынную», выхад беларускай мовы з зоны «вясковай» ці «архаічнай», перапісванне гісторыі ВКЛ як свайго, а не «спрэчнага» перыяду.
Чаму гэта важна
Без гэтай працы нават фармальная незалежнасць застаецца няпоўнай: людзі могуць жыць у сваёй дзяржаве, але працягваць думаць чужымі катэгорыямі, чакаць ацэнкі з «цэнтра» і не верыць у каштоўнасць уласнага вопыту.
Крыніцы
- Ngũgĩ wa Thiongu{2019}o. (1986). Decolonising the Mind.
- Tlostanova, M. (2018). What Does It Mean to Be Post-Soviet?
Гэты артыкул пакуль няпоўны: ёсць тлумачэнне, але няма беларускага прыкладу і крыніц.